Nijsgjirrich

Ruim negentig zeldzame Nederlandse dierrassen vallen onder de zorg van de Stichting Zeldzame Huisdierrassen. Elk jaar kiest deze organisatie één van deze rassen uit als ras van het jaar. In 2020 is dat het Fries-Hollandse Zwartbonte runderras. Zo'n dier wordt dan in de schijnwerper gezet.

In samenwerking met de in het Platform vertegenwoordigde Vereniging van het Fries-Hollands Rundvee Ras worden activiteiten georganiseerd, onderzoek gestimuleerd en kansen voor promotie uitgebuit.

Het Fries-Hollands vee was lange tijd dé melkveestapel in Nederland. Het werd verdrongen door de Holstein-Friesian zoals we die nu kennen. Deze stamt af van de Fries-Hollandse dieren die aan het eind van de negentiende eeuw voor vaak veel geld naar Amerika zijn geëxporteerd. Door de "Holsteinisering" is vandaag de dag het aantal oorspronkelijke dieren nog slechts één procent van de Nederlandse veestapel.

Enkele fokkers hebben altijd geloofd aan de voordelen van het Fries-Hollandse ras. Het gaat om een dubbeldoelkoe met nadruk op melkproductie. In tegenstelling tot het Holstein-Friesian rund blijft het vlees ook de moeite waard. Het zijn krachtige runderen die efficiënt met hun voeding omgaan. Gras voert in de meeste rantsoenen de boventoon. Het dier heeft sterke benen en klauwen, een passende bespiering en een solide uier met goed gevormde en goed geplaatste spenen. Het rund heeft een compacte uitstraling. De gematigde productie aan melk wordt gecompenseerd door hogere gehaltes, prima vruchtbaarheid en betere vleesproductie. De geschiktheid voor weidegang maakt het dier populair in landen als bijvoorbeeld Ierland, Engeland en Nieuw Zeeland. 

Meer informatie: www.frieshollands.nl 

 

 sa ist krekt

Als tegenprestatie voor een verleende subsidie vroeg het provinciebestuur aan het Platform een rasstandaard van de Friese en met Fryslân verwante rassen en gewassen samen te stellen. 

De dierenrassen, fruitrassen en landbouwgewassen werden in een losbladige map aan de hand van hun belangrijkste kenmerken beschreven en gefotografeerd.   

Het is een voorlopige documentatie, met name de landbouwgewassen zouden, door het beschrijven te herhalen en door met vergelijkende rassen te werken, nog beter beoordeeld kunnen worden. 

Om de landbouwgewassen te kunnen beschrijven, werd door dr. Chris Kik, in Wageningen hoofdcurator bij het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland, een lijst met belangrijke kenmerken gemaakt. Joris Viëtor, Wytse Pietersma, Karlijn Bronkhorst, Wim Grit en Rian Stekelenburg beoordeelden de landbouwgewassen. Theo Bastiaans bleek onmisbaar bij het beschrijven van de graanrassen. Frits Doornenbal leverde een beschrijving en foto's van de Friese appelrassen en de peer Hallemine Bonne. In de documentatie wordt ook aandacht besteed aan een Friese pruim, de Wichter. De bessenrassen Zilvergieter's Zwarte, Sint Anna Korfke en Stanza, de Kiwi Buitenpost en de Mispel Eksmoarstersyl komen ook aan de beurt.

De rasstandaards van de Friese dierenrassen werden geleverd door de verenigingen en stamboeken die ermee werken. 

Pat Zijlstra besteedde veel tijd en inzet aan het maken van foto's van kenmerken van de dierenrassen en landbouwgewassen. 

De afbeeldingen en beschrijvingen kunnen gebruikt worden bij het raszuiver instandhouden van de rassen en gewassen.

Bovendien biedt de map een overzicht van wat tot de Friese en met Fryslân verwante rassen en gewassen in de collecties gerekend wordt. 

GeitenDe met 300 bladzijden gepresenteerde rassen en gewassen komen ruimer aan bod in de brochures die in de Platformreeks zijn onder gebracht. Deze bevat een uitgebreid naslagwerk over de Friese rassen en gewassen en globale beschrijvingen van de dierenrassen, de fruitrassen en de landbouwgewassen.  


De rasstandaard kan met vermelding van naam en adres besteld worden door overmaken van 25 euro op NL 16 TRIO 01976 46 174 t.n.v. Werkverband Friese Rassen en Gewassen. 

Sommige werkzaamheden van het Platform worden gehinderd door de van de Rijksoverheid afkomstige regelgeving. Zo haakten er bijvoorbeeld bij het Friese Melkschaap veel fokkers af, omdat ze al die regels en papieren die ze moesten invullen te lastig vonden. 

Bij de voorbereiding van de in 2018 gehouden Levend Erfgoed Fair in Harich bleek, dat de regelgeving barrières veroorzaakte bij de deelname van sommige diersoorten, als ze vervoerd werden buiten de plek waar ze thuishoren. 

De fosfaatwetgeving had als gevolg dat een deel van de Friese runderen (Roodbonten en Fries-Hollandse Zwartbonten) naar een slachthuis moest worden afgevoerd.

Met de dierrassen, landbouwgewassen en fruitrassen gemaakte streekproducten die vermarkt worden, moeten op gezag van de Voedsel- en Warenautoriteit op gecertificeerde bedrijven geteeld zijn, wat hoge kosten met zich mee brengt. Het kleinschalig op de markt brengen van kleinere hoeveelheden wordt hierdoor gehinderd.

De door het Frysk Melkskieppestamboek verspreide Nieuwsbrief van winter 2019 vermeldt hoe het Stamboek werk maakte van een EU-erkenning. Het fokprogramma en het huishoudelijk reglement van het Stamboek werden herzien. 

logoFMSEx-voorzitter Jappie de Jong nam blijkens de najaarsnieuwsbrief zoon en dochter mee naar een keuring. "Voor de toekomst is het belangrijk dat ook de jeugd ervaring krijgt en betrokken wordt bij de fokkerij." 

In het februarinummer van De Fryske Hounen een artikeltje over een onder meer met stabij- en wetterhounen uitgevoerde schottest. Na een korte uitleg over hoe deze verloopt, werd verteld wat van de voorjager en hond verwacht wordt. De voorjager doet de halsband en het lijntje af. De keurmeester geeft de schutter een teken, deze schiet twee keer. Dan mag de voorjager zijn hond terugroepen. Alle honden haalden de test.   

Nummer 4 van de jaargang 2019 van De Zwartbles, orgaan van het Nederlands Zwartbles Schapenstamboek, biedt een verslag van de voor de derde keer gehouden herfstbijeenkomst. Nathan Hornstra uit Sexbierum hield een presentatie over zijn zwartblesfokkerij. Om zijn kennis van de fokkerij te verbreden is hij lid van een schapenstudieclub. Om ervan te leren, bood hij aan in 2020 een kijkdag op zijn boerderij te houden.     

manmetkoeIn 'De Fries-Hollandse Koekrant' een uitgebreid portret van fokker Jan Hoekman uit Haskerhorne. Hij wordt beschreven als ondernemer met een standvastige visie. Hij heeft zijn bedrijf immers naar eigen inzicht ingericht. Op een grasrantsoen kunnen zijn koeien probleemloos melk produceren. Hoekman zorgt voor een aanvulling van granen of krachtvoeders waardoor de balans nog beter is. Voor de eerste snede strooit hij geen kunstmest meer, waardoor het aantal wormen toeneemt. De bodem bevat in het begin van het jaar voldoende stikstof. Hoekman koos met de beste runderen van zijn bedrijf voor familieteelt. 


"Niet alleen feest voor stamboek dubbeldoel-zwartblesschaap" kopt het Friesch Dagblad. Wiepke Lam, voorzi
tter van het stamboek van de Zwartbles-Fokkersgroep, constateert dat het Zwartblesschaap door specialisatie bij de fokkerij in onbruik raakte. Ook de wolprijzen spelen een rol. Wol is tegenwoordig een restproduct waar het vroeger een mooie aanvulling voor de fokker betekende. Er moet nu zelfs geld bij om de schapen te scheren. Lam heeft in Aldegea (Fryske Marren) een fokcentrum voor zwartblesschapen ingericht.