Nijsgjirrich

In het vorige nummer van OER stond een artikel over het hoe en waarom van het instandhouden van de rassen en gewassen. Dat lukt het best door ze op een of andere manier toe te passen. Ze kunnen bijdragen aan cultuurtoerisme en recreatie. Op plekken waar ze dan voorkomen kunnen ze getoond en toegelicht worden. Ze kunnen daar ook dienst doen als streekproduct. 

Ze kunnen ook een plek krijgen in particuliere keukens.

Fries Roodbont Vee voorKrijgen de rassen of gewassen een commerciële betekenis dan dragen ze als streekras bij aan een verdienmodel. Hierbij hoort een keten van producenten en consumenten. Deze begint bij één van de bij het Platform aangesloten organisaties. Afhankelijk van het verkozen product zorgen zij voor geschikt uitgangsmateriaal. Voordat dit in grotere hoeveelheden kan worden toegepast, wordt het door een tweede partij tegen een passende vergoeding in stand gehouden. Beide zorgen ervoor dat het materiaal beantwoordt aan de bij het Platform behorende streekrassen te stellen eisen. Vervolgens wordt het van de instandhouder aangekochte materiaal door een derde partij tot de noodzakelijke hoeveelheid vermenigvuldigd. Deze levert het materiaal tegen een passende vergoeding aan een vierde partij die er een streekproduct mee maakt. Tenslotte wordt het door de afnemer aan consumenten verkocht.                                       

Van melk van de Friese Roodbonte en de Fries-Hollandse Zwartbonte worden kaas, diverse smaken yoghurt en chocolademelk gemaakt. 

Een fokker, een mester, een slager en een kok sloegen de handen ineen om de Friese Roodbonte tot een superieure leverancier van smakelijk vlees te maken.  

Dat gebeurt nog steeds op 'Rispens State' in IJlst, waar ze vlees van de Roodbonte aan enkele horecabedrijven leveren. Particulieren kunnen er ook terecht.  

Rassen of gewassen kunnen ook worden toegepast door ze als jonge dieren, fruitboompjes of plantjes te vermarkten. 

Een probleem is dat de gewassen als ze voor consumptie dienst doen gecertificeerd moeten zijn. Dat brengt bij de vaak kleine opbrengsten hoge kosten met zich mee.

Deze beperking geldt niet als de zaden in beperkte hoeveelheden aan particulieren verkocht worden. Zo worden met behulp van groothandel Greydanus & Brouwer in Heerenveen door het Werkverband een dertigtal zaden in zakjes verkocht. Ze zijn onder meer verkrijgbaar in de Kruidhof in Buitenpost, bij zaadhandel Douma in Burgum en in een vijftal Welkoopwinkels in de provincie.     

Onder meer bij de horeca bestaat de behoefte een verdeelcentrum voor van de rassen afkomstig uitgangsmateriaal in te richten, vaak is dat niet beschikbaar als de bedrijven er gebruik van zouden willen maken. Het centrum zou bij de Streekboer een plek kunnen krijgen. Doordat het door het Platform bij de Regiodeal ingediende project werd afgewezen, komt het er nog niet van. 

De landelijke Stichting Zeldzame Huisdierrassen ondernam het project 'Levend Erfgoed loont'. Vlees en melk van enkele dierenrassen werden vermarkt. Het voornemen dit ook in Fryslân in praktijk te brengen kwam helaas niet van de grond.